เราจะปรับตัวกับสถานะความปั่นป่วน ที่มีสงครามของโลกอย่างไร

ความไม่แน่นอนของสถานการณ์โลกและข่าวคราวเรื่องความขัดแย้งที่ปรากฏบนหน้าจอทุกวัน ส่งผลกระทบต่อสภาวะภายในอย่างเลี่ยงไม่ได้ การทำความเข้าใจกลไกการตอบสนองของร่างกายและรู้วิธีจัดการกับความเครียดสะสมจึงเป็นทักษะสำคัญที่ช่วยให้ผ่านพ้นช่วงเวลาที่ยากลำบากนี้ไปได้อย่างมั่นคง

ในทางเวชศาสตร์ เมื่อมนุษย์รับรู้ถึงภัยคุกคามหรือสถานการณ์ที่คาดเดาไม่ได้ ระบบประสาทอัตโนมัติจะเข้าสู่สภาวะ “สู้หรือหนี” (Fight or Flight Response) ทันที ร่างกายจะหลั่งฮอร์โมนคอร์ติซอล (Cortisol) และอะดรีนาลีน (Adrenaline) ออกมาเพื่อเตรียมพร้อมรับมือสถานการณ์ฉุกเฉิน

หากสภาวะความตึงเครียดนี้ลากยาวจากการติดตามข่าวสงครามหรือความผันผวนของเศรษฐกิจอย่างต่อเนื่อง ร่างกายจะตกอยู่ในภาวะความเครียดเรื้อรัง (Chronic Stress) ซึ่งส่งผลเสียต่อระบบต่างๆ ดังนี้

• ระบบภูมิคุ้มกันทำงานลดลง ทำให้ร่างกายเจ็บป่วยง่ายขึ้น
• ระบบหัวใจและหลอดเลือด ความดันโลหิตอาจสูงขึ้นเนื่องจากหลอดเลือดหดตัวบ่อยครั้ง
• คุณภาพการนอนหลับ เกิดอาการหลับไม่สนิทหรือนอนไม่หลับ ซึ่งส่งผลต่อการซ่อมแซมส่วนที่สึกหรอ

ความปั่นป่วนจากภายนอกมักสะท้อนออกมาเป็นความปั่นป่วนภายใน สภาพจิตใจที่ได้รับผลกระทบจากข่าวสารที่รุนแรงอาจแสดงอาการที่สังเกตได้ดังนี้

• ภาวะวิตกกังวล (Anxiety) รู้สึกกระสับกระส่าย กลัวอนาคตที่ยังมาไม่ถึง หรือตกใจง่ายกว่าปกติ
• ความเหนื่อยล้าทางอารมณ์ (Compassion Fatigue) สำหรับผู้ที่ติดตามข่าวสารความสูญเสียอย่างใกล้ชิด อาจเกิดความรู้สึกหดหู่ หมดพลัง หรือรู้สึกไร้ความสามารถในการช่วยเหลือ
• สมาธิสั้นลง การจดจ่อกับงานหรือกิจวัตรประจำวันทำได้ยากขึ้น เนื่องจากใจพะวงอยู่กับเหตุการณ์รอบโลก

การรักษาความสมดุลท่ามกลางความปั่นป่วนไม่ใช่การเพิกเฉยต่อความจริง แต่คือการจัดการทรัพยากรส่วนบุคคลให้อย่างมีประสิทธิภาพ

การเสพข่าวตลอด 24 ชั่วโมงเพิ่มระดับความตึงเครียดโดยไม่จำเป็น ควรเลือกรับข้อมูลจากแหล่งที่เชื่อถือได้เพียง 1-2 ครั้งต่อวัน และหลีกเลี่ยงการดูภาพหรือวิดีโอที่มีความรุนแรงก่อนนอน เพื่อให้สมองได้พักผ่อนอย่างเต็มที่

ในสภาวะที่ควบคุมปัจจัยภายนอกไม่ได้ การควบคุมปัจจัยภายในอย่าง “ปัจจัย 4” คือสิ่งสำคัญในการดูแลสุขภาพ การนอนหลับให้เพียงพอช่วยให้สมองส่วนหน้า (Prefrontal Cortex) ทำงานได้ดี มีเหตุผล และควบคุมอารมณ์ได้ดีขึ้น รวมถึงการรับประทานอาหารที่มีประโยชน์ช่วยลดการอักเสบในร่างกายที่เกิดจากความเครียด

การฝึกหายใจเข้าออกช้าๆ หรือการทำสมาธิช่วยกระตุ้นระบบประสาทพาราซิมพาเทติก (Parasympathetic Nervous System) ซึ่งทำหน้าที่ช่วยให้ร่างกายผ่อนคลายและลดระดับฮอร์โมนความเครียดลง

การพูดคุยกับคนในครอบครัวหรือเพื่อนช่วยลดความรู้สึกโดดเดี่ยว การแบ่งปันความรู้สึกและรับฟังกันและกันเป็นกลไกทางจิตวิทยาที่สร้างความรู้สึกปลอดภัย (Psychological Safety) ได้อย่างดี

แม้โลกจะเต็มไปด้วยความไม่แน่นอน แต่การหันกลับมาดูแลสุขภาพกายและใจให้แข็งแรงคือการเตรียมพร้อมที่คุ้มค่าในระยะยาว การรับรู้เท่าทันอารมณ์ตนเองและการปรึกษาบุคลากรทางการแพทย์เมื่อรู้สึกว่าความเครียดเริ่มกระทบต่อการใช้ชีวิต เป็นทางออกที่แสดงถึงความเข้มแข็งและการรักตัวเองในยุคสมัยแห่งความเปลี่ยนแปลง

โรงพยาบาลศรีสุโข พิจิตร

ที่อยู่: 22/29 ถนนสระหลวง ตำบลในเมือง อำเภอเมืองพิจิตร จังหวัดพิจิตร 6600
เบอร์โทรศัพท์: 056 612 377
สายด่วน: 063 339 3654
LINE Official: @Srisukho
เว็บไซต์: https//srisukho.co.th/