อาการเจ็บคอหรือระคายเคืองในลำคอเป็นอาการพื้นฐานที่พบได้บ่อยเมื่อเป็นไข้หวัด แต่หากอาการเหล่านี้ลากยาวเกินกว่า 2 สัปดาห์ หรือที่เรียกกันว่า “เจ็บคอเรื้อรัง” นี่อาจไม่ใช่เพียงเรื่องของไวรัสหวัดธรรมดา แต่อาจเป็นสัญญาณสะท้อนของความผิดปกติในระบบอื่นของร่างกาย โดยเฉพาะโรคกรดไหลย้อนและโรคภูมิแพ้ ซึ่งมีกลไกการเกิดโรคที่แตกต่างกัน
เมื่อเจ็บคอไม่ใช่แค่หวัด สังเกตความแตกต่าง
ในทางเวชศาสตร์ การวินิจฉัยหาสาเหตุของอาการเจ็บคอเรื้อรังต้องอาศัยการสังเกตอาการร่วม (Associated Symptoms) เพื่อแยกแยะโรคให้ชัดเจน ดังนี้
1.เจ็บคอจากโรคกรดไหลย้อน
เมื่อกรดหรือน้ำย่อยในกระเพาะอาหารไหลย้อนกลับขึ้นมาถึงบริเวณลำคอและกล่องเสียง จะทำให้เกิดการระคายเคืองต่อเนื้อเยื่อบุผิว โดยมีลักษณะเด่นคือ
- รู้สึกเหมือนมีก้อนจุกในคอ: มีอาการระคายเคืองคล้ายมีเสมหะติดคออยู่ตลอดเวลา ทำให้ต้องกระแอมบ่อยครั้ง
- เสียงแหบเรื้อรัง: มักเป็นมากในตอนเช้าหลังจากตื่นนอน
- แสบร้อนกลางอก: อาจมีอาการแสบร่วมด้วยหรือไม่ก็ได้ (ในกรณี LPR มักไม่มีอาการแสบร้อนกลางอกชัดเจนเหมือนกรดไหลย้อนทั่วไป)
- ฟันสึกหรือมีกลิ่นปาก: เกิดจากกรดที่ไหลย้อนขึ้นมาทำลายเคลือบฟัน
2. เจ็บคอจากโรคภูมิแพ้
สำหรับผู้ที่มีภาวะภูมิแพ้ทางเดินหายใจ อาการเจ็บคอระคายคอเกิดจากการที่ร่างกายตอบสนองต่อสิ่งกระตุ้น เช่น ฝุ่นละออง หรือเกสรดอกไม้ จนเกิดการอักเสบเรื้อรัง
- คันคอและคันจมูก: มักมาคู่กับอาการจาม น้ำมูกใส หรือคัดจมูก
- เสมหะไหลลงคอ (Post-nasal drip): น้ำมูกที่ระคายเคืองไหลจากหลังโพรงจมูกลงสู่ลำคอ ทำให้เกิดอาการเจ็บคอสะสม
- อาการสัมพันธ์กับสิ่งแวดล้อม: มักมีอาการชัดเจนเมื่ออยู่ในที่ฝุ่นมาก หรือในช่วงที่อากาศเปลี่ยนแปลง
ปัจจัยกระตุ้นที่ควรหลีกเลี่ยง
การดูแลรักษาอาการเจ็บคอเรื้อรังให้ได้ผลดี จำเป็นต้องควบคุมปัจจัยกระตุ้นร่วมกับการรักษาจากแพทย์
- พฤติกรรมการทาน: หลีกเลี่ยงการรับประทานอาหารแล้วนอนทันที (ควรเว้นอย่างน้อย 3 ชั่วโมง) เพื่อป้องกันกรดไหลย้อน
- ประเภทอาหาร: ลดอาหารรสจัด ของมัน ของทอด เครื่องดื่มแอลกอฮอล์ และคาเฟอีน
- สภาพแวดล้อม: หลีกเลี่ยงพื้นที่ที่มีมลภาวะหรือสารก่อภูมิแพ้ และไม่ควรสูบบุหรี่เนื่องจากควันบุหรี่เป็นสารระคายเคืองโดยตรงต่อลำคอ
การตรวจวินิจฉัยและแนวทางการดูแล
หากมีอาการเจ็บคอเรื้อรัง การปรึกษาบุคลากรทางการแพทย์เพื่อทำการตรวจคัดกรองเบื้องต้นเป็นสิ่งสำคัญ แพทย์อาจพิจารณาใช้วิธีการตรวจที่เหมาะสม เช่น
- การส่องกล้องตรวจลำคอและกล่องเสียง (Laryngoscopy): เพื่อดูสภาพเนื้อเยื่อว่ามีการอักเสบจากกรดหรืออาการแพ้หรือไม่
- การตรวจทดสอบภูมิแพ้ (Skin Prick Test): ในกรณีที่สงสัยว่าสาเหตุมาจากสารก่อภูมิแพ้
เจ็บคอเรื้อรังไม่ใช่เรื่องที่ควรละเลย เพราะการปล่อยให้อวัยวะส่วนลำคออักเสบต่อเนื่องอาจนำไปสู่ภาวะแทรกซ้อนที่รุนแรงขึ้นในอนาคต การสังเกตสัญญาณเตือนเบื้องต้นและปรับเปลี่ยนพฤติกรรมสุขภาพ จะช่วยให้คุณกลับมาใช้ชีวิตได้อย่างสดใส
โรงพยาบาลศรีสุโข พิจิตร
ที่อยู่: 22/29 ถนนสระหลวง ตำบลในเมือง อำเภอเมืองพิจิตร จังหวัดพิจิตร 6600
เบอร์โทรศัพท์: 056 612 377
สายด่วน: 063 339 3654
LINE Official: @Srisukho
เว็บไซต์: https//srisukho.co.th/
