ผู้สูงอายุหลายคนอาจเคยได้รับคำแนะนำเรื่องการฉีดวัคซีนหลายชนิดพร้อมกัน ทั้งวัคซีนไข้หวัดใหญ่ วัคซีนปอดอักเสบ และวัคซีนงูสวัด เพื่อกระตุ้นให้ร่างกายสร้างภูมิคุ้มกันต่อโรคต่างๆ หลายคนอาจมีข้อสงสัยว่า หากต้องการรับวัคซีนทั้ง 3 ชนิดนี้ จะสามารถรับการฉีดในคราวเดียวกันได้หรือไม่ ตัดทิ้งแต่ยังต้องหรือจำเป็นต้องเว้นระยะห่างกันกี่วัน บทความนี้จะช่วยแนะนำเกี่ยวกับการฉีดวัคซีนหลายชนิดพร้อมกัน พร้อมอธิบายหลักการจัดตารางฉีดวัคซีนให้เหมาะสมกับแต่ละคน
วัคซีนผู้สูงอายุ สำคัญยังไง?
เมื่ออายุเพิ่มมากขึ้น ร่างกายจะมีความเสี่ยงต่อการติดเชื้อและมีโอกาสเกิดภาวะแทรกซ้อนได้ง่ายกว่าวัยหนุ่มสาว การฉีดวัคซีนผู้สูงอายุเพื่อป้องกันโรคติดเชื้อระบบทางเดินหายใจ เช่น วัคซีนไข้หวัดใหญ่ วัคซีนปอดอักเสบ รวมถึงวัคซีนงูสวัดซึ่งมักแสดงอาการรุนแรงในวัยผู้ใหญ่ จึงเป็นแนวทางส่งเสริมสุขภาพที่แพทย์มักให้คำแนะนำ เพื่อเตรียมความพร้อมของร่างกายในการรับมือกับโรคต่างๆ
วัคซีนผู้สูงอายุ มีวัคซีนอะไรบ้าง?
ผู้สูงอายุเป็นกลุ่มที่ระบบภูมิคุ้มกันเริ่มทำงานได้ไม่เต็มที่ ทำให้เสี่ยงต่อการติดเชื้อรุนแรงและภาวะแทรกซ้อน วัคซีนที่มักแนะนำให้ฉีดในกลุ่มอายุ 50-60 ปีขึ้นไป ได้แก่
- วัคซีนไข้หวัดใหญ่
- วัคซีนปอดอักเสบ
- วัคซีนงูสวัด
นอกจากนี้ ผู้สูงอายุยังควรพิจารณาวัคซีนอื่นตามคำแนะนำของแพทย์ เช่น วัคซีนบาดทะยัก หรือวัคซีน RSV สำหรับผู้ที่มีความเสี่ยงเฉพาะราย การวางแผนฉีดวัคซีนหลายชนิดในช่วงเวลาใกล้เคียงกันจึงเป็นแนวทางที่ช่วยให้ผู้สูงอายุได้รับการป้องกันครบถ้วนโดยไม่ต้องเดินทางมาโรงพยาบาลบ่อยครั้งจนเกินไป
ฉีดวัคซีนพร้อมกันได้ไหม?
ได้ คุณสามารถเข้ารับการฉีดวัคซีนทั้ง 3 ชนิด คือ วัคซีนไข้หวัดใหญ่ วัคซีนปอดอักเสบ และวัคซีนงูสวัด ในวันเดียวกันได้ โดยแพทย์หรือพยาบาลจะพิจารณาฉีดในตำแหน่งที่ต่างกัน เช่น การฉีดที่ต้นแขนคนละข้าง หากจำเป็นต้องฉีดในแขนข้างเดียวกัน จะมีการเว้นระยะห่างของจุดที่ฉีดอย่างน้อย 1 นิ้ว เพื่อลดโอกาสที่เกิดอาการระคายเคืองเฉพาะที่อย่างอาการปวดบวมแดงจะเกิดซ้อนทับกันในบริเวณเดียว
กรณีไม่ได้ฉีดพร้อมกัน การฉีดวัคซีนควรเว้นระยะกี่วัน?
แม้วัคซีนส่วนใหญ่จะฉีดพร้อมกันได้ แต่บางครั้งแพทย์อาจแนะนำให้แยกวันฉีด เนื่องจากเหตุผลด้านสุขภาพเฉพาะบุคคล เช่น มีอาการไม่สบายเล็กน้อย หรือต้องการสังเกตอาการแพ้ของวัคซีนแต่ละชนิดแยกกัน
- สำหรับวัคซีนชนิดเชื้อตาย เช่น วัคซีนไข้หวัดใหญ่ วัคซีนปอดอักเสบ และวัคซีนงูสวัด หากไม่ได้ฉีดพร้อมกันในวันเดียวกัน สามารถเว้นระยะห่างได้ตามความสะดวกของผู้รับวัคซีน เพราะไม่มีข้อกำหนดระยะห่างขั้นต่ำระหว่างการฉีดวัคซีนทั้งสามชนิดนี้
- สำหรับวัคซีนชนิดเชื้อเป็น หากไม่ได้ฉีดพร้อมกันในวันแรก จะต้องเว้นระยะห่างกันอย่างน้อย 28 วัน (4 สัปดาห์) จึงจะสามารถฉีดวัคซีนชนิดเชื้อเป็นตัวต่อไปได้
ทั้งนี้ ควรปรึกษาแพทย์เพื่อประเมินชนิดของวัคซีนและประวัติสุขภาพก่อนรับบริการเสมอ
วัคซีนไข้หวัดใหญ่และวัคซีนปอดอักเสบ เกี่ยวข้องกันอย่างไร
วัคซีนไข้หวัดใหญ่และวัคซีนปอดอักเสบ เป็นวัคซีนที่มักได้รับการแนะนำให้ฉีดควบคู่กัน โดยเฉพาะในช่วงก่อนเข้าสู่ฤดูฝนหรือฤดูหนาว เนื่องจากทั้งสองโรคนี้สามารถเกิดเป็นภาวะแทรกซ้อนของกันและกัน เช่น หากเป็นไข้หวัดใหญ่ อาจเพิ่มความเสี่ยงที่จะลุกลามเป็นปอดอักเสบได้
เมื่อมีการติดเชื้อไข้หวัดใหญ่ ร่างกายจะอ่อนแอลง ภูมิต้านทานลดลง เปิดโอกาสให้เกิดการติดเชื้อแบคทีเรียแทรกซ้อนที่ปอดตามมา ซึ่งเป็นภาวะที่พบได้บ่อยในผู้สูงอายุและผู้ที่มีโรคประจำตัว การฉีดวัคซีนทั้งสองชนิดจึงช่วยลดความเสี่ยงไปพร้อมกัน ทั้งลดโอกาสติดเชื้อไข้หวัดใหญ่ และลดความเสี่ยงต่อภาวะแทรกซ้อนทางปอดที่อาจตามมาหลังการติดเชื้อไวรัส
การเตรียมตัวก่อนเข้ารับวัคซีน
ก่อนเข้ารับวัคซีน ควรแจ้งข้อมูลต่อไปนี้ให้แพทย์ทราบเสมอ เพื่อช่วยให้แพทย์ประเมินได้ว่าควรฉีดวัคซีนแต่ละชนิดพร้อมกันในวันเดียว หรือแยกวันฉีดวัคซีน รวมถึงเลือกตำแหน่งฉีดที่เหมาะสมกับแต่ละบุคคล
- ประวัติการแพ้วัคซีน
- วัคซีนที่เคยฉีดมาก่อนหน้านี้ รวมถึงวันที่ฉีด
- โรคประจำตัวและยาที่รับประทานอยู่ในปัจจุบัน
- อาการเจ็บป่วยหรือมีไข้ในช่วงใกล้วันนัดฉีดวัคซีน
บริการวัคซีนเด็ก ผู้ใหญ่ และผู้สูงอายุ
การสร้างภูมิคุ้มกันด้วยวัคซีนไม่ได้จำกัดอยู่เพียงแค่ผู้ใหญ่เท่านั้น แต่เป็นสิ่งที่จำเป็นตั้งแต่แรกเกิด โรงพยาบาลศรีสุโข พิจิตร มีบริการวัคซีนเด็ก ผู้ใหญ่ และผู้สูงอายุ โดยวัคซีนสำหรับเด็กมีทั้งวัคซีนพื้นฐานและวัคซีนเสริม ซึ่งควรพาบุตรหลานไปรับการฉีดให้ตรงตามเกณฑ์อายุ หรือตรงตามนัดหมายของแพทย์ (สำหรับเด็กตั้งแต่แรกเกิด – 4 ขวบ) สำหรับผู้ใหญ่และผู้สูงอายุ การเลือกวัคซีนควรพิจารณาจากอายุ โรคประจำตัว ประวัติการฉีดวัคซีน และปัจจัยเสี่ยงของแต่ละบุคคล การรับวัคซีนเป็นสิ่งสำคัญกับผู้สูงอายุและผู้ที่มีปัจจัยเสี่ยงต่อโรคติดเชื้อ เพราะมีส่วนช่วยกระตุ้นการสร้างภูมิคุ้มกันของร่างกาย และช่วยลดโอกาสป่วยเป็นโรคติดต่อได้
ดูรายละเอียดบริการเพิ่มเติมได้ที่ บริการวัคซีน (Vaccine)
สำหรับวัคซีนไข้หวัดใหญ่ วัคซีนปอดอักเสบ และวัคซีนงูสวัด สามารถฉีดพร้อมกันในวันเดียวกันได้ ทั้งนี้ควรอยู่ภายใต้การประเมินของแพทย์เป็นรายบุคคล เนื่องจากสภาพร่างกาย โรคประจำตัว และความเหมาะสมของแต่ละคนอาจแตกต่างกัน การดูแลสุขภาพด้วยการรับวัคซีนอย่างครบถ้วนตามช่วงวัย เป็นการเตรียมความพร้อมให้ร่างกายมีเกราะป้องกันที่แข็งแรง เพื่อคุณภาพชีวิตที่ดีในระยะยาว
*ผลลัพธ์และอาการข้างเคียงจากการฉีดวัคซีนขึ้นอยู่กับแต่ละบุคคล ควรปรึกษาแพทย์ก่อนรับบริการ
*บทความนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อให้ความรู้เบื้องต้นเท่านั้น หากมีอาการผิดปกติควรปรึกษาแพทย์เพื่อรับการวินิจฉัยที่ถูกต้อง
